HPV Aşısı Nedir, Nerede Yapılır?

HPV aşısı, rahim ağzı kanseri başta olmak üzere HPV’nin neden olabileceği birçok hastalığa karşı koruma sağlayan önemli koruyucu sağlık uygulamalarından biridir. Günümüzde hem kadınlar hem de erkekler için önerilen bu aşı, virüsle karşılaşmadan önce uygulandığında en yüksek koruma düzeyine ulaşır. 

Peki HPV tam olarak nedir, HPV aşısı kimlere uygulanır ve nerede yaptırılabilir? Yazımızın devamından HPV aşısı ile ilgili merak edilen tüm detaylara ulaşabilirsiniz.

HPV Nedir?

HPV (Human Papilloma Virus), cilt ve mukozaları etkileyen, oldukça yaygın görülen bir virüs grubudur. Bugüne kadar 200’den fazla HPV tipi tanımlanmıştır. Bu tiplerin bir kısmı herhangi bir belirti oluşturmazken, bazıları genital siğillere, bazıları ise çeşitli kanser türlerine neden olabilir.

HPV’nin en sık bulaşma yolu cinsel temastır. Bunun yanı sıra cilt temasıyla da bulaşma riski bulunmaktadır. Virüsle enfekte olan birçok kişi herhangi bir belirti göstermediği için taşıyıcı olduğunu fark etmeyebilir. Bağışıklık sistemi çoğu zaman virüsü kendiliğinden temizlese de bazı yüksek riskli HPV tipleri uzun yıllar vücutta kalarak hücresel değişikliklere yol açabilir.

Özellikle HPV tip 16 ve HPV tip 18, rahim ağzı kanseri vakalarının büyük bölümünden sorumludur. Bunun yanında HPV; vajina, vulva, penis, anüs ve ağız-boğaz bölgesinde görülen bazı kanser türleriyle de ilişkilendirilmektedir. Düşük riskli HPV tipleri ise çoğunlukla genital siğillere neden olur.

HPV enfeksiyonlarının büyük bölümü herhangi bir belirti vermediğinden düzenli sağlık kontrolleri ve koruyucu önlemler büyük önem taşır.

HPV Aşısı Nedir?

HPV aşısı, Human Papilloma Virüsü’nün belirli tiplerine karşı bağışıklık geliştirilmesini sağlayan koruyucu bir aşıdır. Tedavi edici değil, önleyici özellik taşır. Yani mevcut HPV enfeksiyonunu ortadan kaldırmaz ancak henüz karşılaşılmamış HPV tiplerine karşı vücudun bağışıklık geliştirmesine yardımcı olur.

Günümüzde kullanılan HPV aşıları, en sık kansere neden olan yüksek riskli HPV tiplerine ve genital siğillerden sorumlu düşük riskli tiplere karşı koruma sağlayacak şekilde geliştirilmiştir.

HPV aşıları uzun yıllardır birçok ülkede ulusal aşılama programlarında yer almakta olup güvenilirliği ve etkinliği çok sayıda bilimsel araştırmayla kanıtlanmıştır. Aşı sonrasında görülen yan etkiler genellikle hafif düzeydedir ve kısa sürede kendiliğinden düzelir. En sık görülen yan etkiler arasında uygulama bölgesinde ağrı, kızarıklık, hafif ateş ve yorgunluk yer alır.

HPV Aşısı Nasıl Koruma Sağlar?

HPV aşısı, virüsün kendisini içermez. Bunun yerine bağışıklık sisteminin HPV’yi tanımasını sağlayan virüs benzeri parçacıklar içerir. Bu sayede vücut, gerçek virüsle karşılaştığında hızlı şekilde savunma geliştirerek enfeksiyon oluşmasını büyük ölçüde engeller.

HPV aşısının sağladığı koruma sayesinde;

• Rahim ağzı kanseri gelişme riski önemli ölçüde azalabilir. 

• HPV kaynaklı genital siğillerin görülme olasılığı düşebilir. 

• Vajina, vulva, penis, anüs ve ağız-boğaz bölgesinde HPV ile ilişkili bazı kanser türlerine karşı koruma sağlanabilir. 

• Toplum genelinde HPV’nin yayılımının azaltılmasına katkı sağlanabilir. 

Aşıdan en yüksek faydanın elde edilmesi için önerilen dozların eksiksiz şekilde tamamlanması gerekir. Yaşa göre iki veya üç doz şeklinde uygulanabilen aşı şeması, sağlık profesyoneli tarafından belirlenir.

Unutulmaması gereken önemli noktalardan biri de HPV aşısının, düzenli jinekolojik kontrollerin ve rahim ağzı kanseri taramalarının yerine geçmediğidir. Aşı yaptırılmış olsa bile doktorun önerdiği tarama programlarına devam edilmesi gerekir.

HPV Aşısı Kimlere Yapılır?

HPV aşısı hem kadınlara hem de erkeklere uygulanabilmektedir. Güncel sağlık otoriteleri, aşının mümkün olduğunca HPV ile karşılaşılmadan önce yapılmasını önermektedir.

HPV aşısı genel olarak şu gruplara önerilir:

• 9-14 yaş arasındaki kız ve erkek çocukları 

• 15-26 yaş arasındaki gençler 

• Doktor değerlendirmesiyle 27-45 yaş arasındaki yetişkinler 

• HPV enfeksiyonu geçirmemiş veya belirli HPV tipleriyle henüz karşılaşmamış kişiler 

• Bağışıklık sistemi baskılanmış bireyler (hekim değerlendirmesi doğrultusunda) 

Aşının yalnızca kadınlara yönelik olduğu düşüncesi doğru değildir. Erkeklerde de HPV enfeksiyonu genital siğillere ve bazı kanser türlerine neden olabileceği için erkeklerin de aşılanması önerilmektedir. Ayrıca erkeklerin aşılanması toplumdaki HPV bulaş zincirinin kırılmasına da katkı sağlar.

Daha önce HPV enfeksiyonu geçirilmiş olması da her zaman aşının faydasız olduğu anlamına gelmez. Çünkü kişi virüsün tüm tipleriyle karşılaşmamış olabilir. Bu nedenle aşı gerekliliği konusunda en doğru değerlendirme hekim tarafından yapılmalıdır.

HPV Aşısı Ne Zaman Yapılmalıdır?

HPV aşısının uygulanması için en ideal dönem, kişinin cinsel yaşam başlamadan önceki yaşlardır. Çünkü bu dönemde virüsle karşılaşma ihtimali daha düşüktür ve aşı maksimum koruma sağlar.

Genellikle 9-14 yaş aralığında yapılan aşı, bağışıklık sisteminin güçlü yanıt vermesi nedeniyle oldukça etkili kabul edilir. Bu yaş grubunda çoğu zaman iki doz uygulama yeterli olabilir.

15 yaş ve sonrasında aşılanan bireylerde ise çoğunlukla üç dozluk aşılama programı uygulanmaktadır. Ancak doz sayısı kişinin yaşına, sağlık durumuna ve kullanılacak aşı türüne göre değişebilir.

HPV aşısı ileri yaşlarda da uygulanabilir. Özellikle 27-45 yaş arasındaki bireylerde aşının uygunluğu doktor tarafından kişinin risk faktörleri değerlendirilerek belirlenir.

Aşının zamanı kadar dozların önerilen aralıklarla tamamlanması da koruyuculuk açısından önem taşır. Dozların gecikmesi durumunda aşılama programının nasıl devam edeceği konusunda mutlaka sağlık kuruluşundan bilgi alınmalıdır.

HPV Aşısı Nerede Yapılır?

HPV aşısı, yetkili sağlık kuruluşlarında sağlık profesyonelleri tarafından uygulanmaktadır. Aşının güvenli koşullarda saklanması ve doğru şekilde uygulanması gerektiği için yalnızca yetkili merkezlerde yaptırılması önerilir.

HPV aşısı yaptırmadan önce doktor muayenesi ile kişinin yaşına, sağlık durumuna ve aşı geçmişine göre uygun aşılama planı oluşturulur.

Türkiye’de HPV aşısı başlıca devlet hastaneleri, özel hastaneler, üniversite hastaneleri ve bazı aile sağlığı merkezlerinde uygulanabilmektedir. Uygulama yapılacak kurumun hizmet kapsamı, stok durumu ve randevu sistemi değişiklik gösterebilir.

Aşı yaptırmadan önce ilgili sağlık kuruluşundan bilgi alınması ve gerekiyorsa randevu oluşturulması sürecin daha kolay ilerlemesini sağlar.

Hastaneler ve Sağlık Merkezleri

HPV aşısının en yaygın uygulandığı yerler devlet hastaneleri, şehir hastaneleri, üniversite hastaneleri ve özel hastanelerdir. Kadın hastalıkları ve doğum, çocuk sağlığı ve hastalıkları, enfeksiyon hastalıkları veya aile hekimliği poliklinikleri tarafından değerlendirme yapıldıktan sonra uygun görülen kişilere aşı uygulanabilir.

Özel sağlık merkezlerinde de HPV aşısı hizmeti sunulabilmektedir. Ancak uygulama öncesinde aşının temin durumu, ücretlendirme ve randevu süreçleri kurumdan kuruma farklılık gösterebilir.

Bazı özel sağlık sigortaları veya tamamlayıcı sağlık sigortaları, poliçe kapsamına göre koruyucu sağlık hizmetleri için belirli avantajlar sunabilir. Poliçenizin HPV aşısını kapsayıp kapsamadığını öğrenmek için sigorta şirketiniz veya poliçenizin özel şartlarını incelemeniz faydalı olacaktır.

Aile Sağlığı Merkezleri

HPV aşısı bazı Aile Sağlığı Merkezlerinde (ASM) de uygulanabilmektedir. Ancak bu hizmet, merkezin aşı temin durumu ve uygulama kapasitesine göre değişiklik gösterebilir.

Aile hekiminiz, HPV aşısı hakkında size ayrıntılı bilgi verebilir, aşının sizin için uygun olup olmadığını değerlendirebilir ve gerektiğinde sizi ilgili sağlık kuruluşuna yönlendirebilir.

Aşı yaptırmadan önce bağlı bulunduğunuz Aile Sağlığı Merkezi ile iletişime geçerek HPV aşısının uygulanıp uygulanmadığını ve randevu gerekip gerekmediğini öğrenmeniz önerilir.

Koruyucu sağlık uygulamaları, birçok hastalığın oluşmadan önlenmesinde önemli rol oynar. HPV aşısı da bunlardan biridir. Uygun yaşta ve önerilen dozlarda yapılan aşılama, HPV kaynaklı birçok hastalığa karşı uzun süreli koruma sağlayabilir. Aşı hakkında en doğru bilgiye ulaşmak ve size uygun aşılama planını oluşturmak için mutlaka bir sağlık profesyoneline danışmanız önemlidir. 

Koruyucu sağlık hizmetlerinin yanı sıra beklenmedik hastalıklar, muayene, tetkik, tedavi ve hastane masrafları da sağlık bütçesi üzerinde önemli bir yük oluşturabilir. Bu nedenle kapsamlı bir sağlık güvencesine sahip olmak, sağlık hizmetlerine daha kolay erişim sağlamanın yanı sıra olası yüksek tedavi maliyetlerine karşı da finansal koruma sunar.

Siz de ihtiyaçlarınıza uygun özel sağlık sigortası seçeneklerini değerlendirmek için, sigortaladim.com üzerinden farklı sigorta şirketlerinin tekliflerini tek platformda karşılaştırabilirsiniz. Size en uygun teminat ve prim seçeneklerini kolayca inceleyebilir, bütçenize ve sağlık ihtiyaçlarınıza uygun poliçeyi hızlı ve güvenli bir şekilde seçebilirsiniz. Böylece yalnızca HPV aşısı gibi koruyucu sağlık uygulamalarında değil, gelecekte karşılaşabileceğiniz birçok sağlık giderinde de kendinizi ve sevdiklerinizi güvence altına alabilirsiniz.