2026 yılı itibarıyla Türkiye’de araç sahiplerini yakından ilgilendiren hasar ve değer kaybı süreçlerinde köklü bir dönüşüm başladı. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından yayımlanan yeni düzenleme ile birlikte, yıllardır tartışma konusu olan hasar yönetimi, eksper atamaları ve özellikle araç değer kaybı tazminatı süreçleri tamamen yeniden yapılandırıldı.

Bugüne kadar sistemde yaşanan en büyük problemlerden biri; değer kaybı hesaplamalarının standart olmaması, farklı kişiler tarafından farklı sonuçlar çıkarılması ve bu durumun kötüye kullanılarak vatandaşın mağdur edilmesiydi. Yeni düzenleme ile birlikte bu sorunların ortadan kaldırılması ve sürecin daha hızlı, şeffaf ve denetlenebilir hale getirilmesi hedefleniyor.

Bu dönüşümün merkezinde ise yeni bir dijital altyapı bulunuyor: EKSİST (Eksper Atama ve Takip Sistemi)

EKSİST Nedir?

EKSİST, hasar ve değer kaybı süreçlerinin uçtan uca merkezi bir dijital sistem üzerinden yönetilmesini sağlayan yeni nesil bir altyapıdır. Bu sistem ile birlikte tüm hasar dosyaları, eksper raporları ve değer kaybı hesaplamaları tek bir platformda toplanarak süreçler standardize edilir.

Eski sistemde, hasar dosyaları farklı kanallar üzerinden ilerleyebiliyor ve eksper atamaları çoğu zaman manuel şekilde yapılıyordu. Bu durum hem süreci uzatıyor hem de subjektif değerlendirmelere açık bir yapı oluşturuyordu. EKSİST ile birlikte bu dağınık yapı ortadan kaldırılıyor ve tüm süreçler tek merkezden, dijital ve izlenebilir şekilde yürütülüyor.

Ayrıca sistem, sadece operasyonel bir dönüşüm değil; aynı zamanda güven ve şeffaflık açısından da önemli bir gelişim sunuyor. Çünkü artık hem sigorta şirketleri hem de araç sahipleri süreçleri daha net takip edebilecek ve hangi aşamada ne yapıldığını açık şekilde görebilecek.

Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?

Yeni sistem, 2026 yılı itibarıyla kademeli olarak devreye alınmaya başladı. İlk aşamada:

• 1 Nisan 2026 tarihinde Bursa ve Ordu illerinde pilot uygulama başlatıldı.
• Pilot sürecin ardından sistemin performansı değerlendirilecek ve gerekli düzenlemeler yapılacak.
• 1 Temmuz 2026 itibarıyla ise sistemin tüm Türkiye genelinde zorunlu olarak uygulanması planlanıyor.

Bu kademeli geçiş modeli, sistemin sahada test edilmesini ve olası sorunların erken aşamada tespit edilmesini amaçlıyor. Özellikle sigorta şirketleri, eksperler ve servisler açısından operasyonel adaptasyon sürecinin sağlıklı ilerlemesi için pilot uygulama kritik bir rol oynuyor.

Kaza Sonrası Süreç Artık Nasıl İşleyecek?

Yeni sistemle birlikte trafik kazası sonrası süreçler önemli ölçüde sadeleşiyor ve hızlanıyor. Önceden karmaşık ve çoğu zaman belirsiz olan adımlar, artık daha net bir akışa sahip.

Kaza sonrası araç sahibi, aracını ister yetkili servise, ister anlaşmalı servise, isterse de özel bir tamirciye götürebilir. Bu noktada herhangi bir zorunluluk bulunmaz. Ancak kritik değişiklik, hasar dosyasının sisteme girilmesiyle başlar.

Servis veya ilgili taraflar tarafından kazaya ilişkin belgeler sisteme yüklendiğinde, EKSİST üzerinden otomatik eksper ataması gerçekleştirilir. Bu atama tamamen sistem tarafından yapılır ve manuel müdahale minimuma indirilir.

Bu sayede:

• Süreç hızlanır
• Tarafsızlık sağlanır
• Aynı dosya için farklı eksper yönlendirmeleri ortadan kalkar

Sonuç olarak araç sahibi, sürecin başından sonuna kadar daha kontrollü ve öngörülebilir bir deneyim yaşar.

Komisyoncular ve Değer Kaybı Takipçileri Devre Dışı Kalıyor

Yeni düzenlemenin en dikkat çekici etkilerinden biri, uzun süredir piyasada faaliyet gösteren ve çoğu zaman gri alanda çalışan değer kaybı takipçileri ve komisyoncuların sistem dışına çıkarılmasıdır.

Eski sistemde, bazı kişi ve kurumlar araç sahiplerine ulaşarak vekalet almakta ve değer kaybı sürecini onlar adına yürüttüklerini iddia ederek yüksek oranlarda komisyon talep etmekteydi. Bu durum hem maliyetleri artırıyor hem de çoğu zaman hukuki ve etik sorunlara yol açıyordu.

Yeni sistemle birlikte:

• Başvurular yalnızca araç sahibi tarafından yapılabilecek
• Vekaletle işlem yapma büyük ölçüde sınırlandırılacak
• Üçüncü tarafların sürece müdahalesi engellenecek

Bu değişiklik, hem kullanıcı güvenini artıracak hem de sistemdeki suistimalleri ciddi oranda azaltacaktır.

Değer Kaybı Artık Nasıl Hesaplanacak?

Yeni sistemin en önemli yeniliklerinden biri, değer kaybı hesaplamasının artık ayrı bir süreç olmaktan çıkmasıdır. Önceden araç sahipleri, hasar onarım sürecinden sonra ayrıca değer kaybı başvurusu yapmak zorundaydı. Bu durum hem zaman kaybına neden oluyor hem de farklı hesaplamalar nedeniyle kafa karışıklığı yaratıyordu.

EKSİST ile birlikte değer kaybı:

• Hasar dosyası açıldığı anda hesaplanır
• Aynı eksper tarafından belirlenir
• Doğrudan dosyaya entegre edilir

Bu entegrasyon sayesinde süreç tek bir akışta tamamlanır ve araç sahibi ekstra bir işlem yapmak zorunda kalmaz.

Örneğin:
Bir kazada araçta 100.000 TL hasar oluştuysa ve eksper tarafından 30.000 TL değer kaybı hesaplandıysa, araç sahibi toplamda 130.000 TL ödeme alır. Bu ödeme tek dosya üzerinden ilerler ve ayrı bir başvuru gerektirmez.

Değer Kaybı Hesaplama Kriterleri

Değer kaybı hesaplaması artık daha sistematik ve veri odaklı bir şekilde yapılmaktadır. Eksperler hesaplama yaparken belirli kriterleri dikkate alır:

• Araç yaşı
• Kilometre
• Hasarın büyüklüğü
• Değişen ve boyanan parçalar
• Araç segmenti ve piyasa değeri

Bu kriterlerin standart hale getirilmesi sayesinde aynı özelliklere sahip araçlar için benzer sonuçlar elde edilmesi hedeflenir. Böylece geçmişte sıkça yaşanan “aynı araç için farklı değer kaybı tutarları” sorunu büyük ölçüde ortadan kaldırılmış olur.

Eksper Atama Sistemi (Sıralı Atama) Nedir?

Yeni sistemde eksper atamaları tamamen dijital ve otomatik hale getirilmiştir. “Sıralı atama sistemi” olarak adlandırılan bu yapı, eksperlerin belirli bir havuzda yer almasını ve atamaların sıraya göre yapılmasını sağlar.

Bu sistemin en önemli avantajı, sürecin tarafsızlığını garanti altına almasıdır. Çünkü artık herhangi bir tarafın belirli bir eksperi seçmesi veya yönlendirmesi mümkün değildir. Atamalar tamamen sistem tarafından gerçekleştirilir.

Bu da:

• Objektif değerlendirme
• Daha güvenilir raporlar
• Daha az itiraz süreci

gibi önemli faydalar sağlar.

Hasar Tutarına Göre Eksper Zorunluluğu

Yeni düzenleme ile birlikte belirli bir tutarın üzerindeki hasarlarda eksper atanması zorunlu hale getirilmiştir. 2026 yılı için trafik sigortası maddi teminat limiti 400.000 TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre:

• 40.000 TL üzerindeki hasarlarda eksper atanması zorunludur
• 40.000 TL altındaki hasarlarda taraflar anlaşarak süreci ilerletebilir

Ancak günümüzde araç parçalarının maliyetleri oldukça yüksek olduğu için, pratikte çoğu hasar dosyasının bu limitin üzerine çıkması beklenmektedir. Bu da eksper atama sisteminin oldukça yaygın kullanılacağı anlamına gelir.

Vatandaş Artık Ücret Ödeyecek mi?

Yeni sistemle birlikte araç sahipleri için önemli bir maliyet kalemi ortadan kalkıyor. Daha önce değer kaybı süreçlerinde ortaya çıkan vekalet ücretleri, danışmanlık bedelleri ve komisyonlar artık söz konusu değil.

Araç sahibi:

• Eksper ücreti ödemez
• Komisyon ödemez
• Ek hizmet bedeli ödemez

Tüm süreç sigorta sistemi içinde yönetildiği için vatandaşın cebinden ekstra bir ödeme çıkmaz.

Eksper Raporuna İtiraz Hakkı

Yeni sistem her ne kadar standartlaştırılmış olsa da, kullanıcıların itiraz hakkı korunmaktadır. Eksper tarafından hazırlanan rapora hem sigorta şirketi hem de araç sahibi itiraz edebilir.

İtiraz süreci:

• 3 iş günü içinde başlatılmalıdır
• Yeni bir eksper atanır
• İtiraz eden taraf eksper ücretini karşılar

Bu mekanizma, sistemin hem adil hem de denetlenebilir olmasını sağlar.

Araç Sahipleri İçin Yeni Dönem Başladı

EKSİST sistemi ile birlikte Türkiye’de hasar ve değer kaybı süreçleri daha hızlı, daha şeffaf ve daha güvenilir hale geliyor. Özellikle değer kaybı dolandırıcılığının önüne geçilmesi, süreçlerin dijitalleşmesi ve standartlaşması önemli bir dönüşüm anlamına geliyor.

1 Temmuz 2026 itibarıyla tüm Türkiye’de uygulanacak bu sistem, araç sahipleri için uzun vadede daha adil ve sürdürülebilir bir yapı sunmayı hedefliyor.