Deprem riski yüksek bir coğrafyada yaşayan Türkiye’de, konutların Zorunlu Deprem Sigortası (DASK) ile güvence altına alınması hem yasal bir zorunluluk hem de deprem sonrası oluşabilecek maddi kayıpların karşılanması açısından büyük önem taşır. Bu noktada sadece ev sahipleri değil, kiracılar da sürecin önemli bir parçasıdır.
Yeni bir eve taşınmayı planlayan kiracıların aklında sıkça “DASK’ı kim yaptırır, kiracı kendi adına DASK düzenletebilir mi, sigorta primini kim öder, DASK olmadan abonelik açılır mı?” gibi pek çok soru oluşur. Özellikle elektrik, su ve doğal gaz abonelik işlemlerinde güncel poliçenin zorunlu olması, kiracıların bu konudaki sorumluluklarını daha da merak edilir hale getirmiştir.
Yazımızın devamından hem kiracılar hem de ev sahipleri için DASK ile ilgili bilinmesi gereken tüm detaylara ulaşabilirsiniz.
Kiracılar Kendi Adına DASK Yaptırabilir Mi?
Kiracılar, Zorunlu Deprem Sigortası (DASK) poliçesini kendi adlarına değil, “sigorta ettiren” sıfatıyla ev sahibi adına düzenletebilirler. Yani kiracı, poliçeyi başlatan kişi olabilir ancak sigortanın hak sahibi daima tapuda malik olarak görünen ev sahibidir. Bu nedenle, deprem sonrası tazminat ödemeleri her koşulda konutun gerçek sahibine yapılır. Kiracının poliçeyi düzenletmesi, yalnızca sigorta yükümlülüğünün yerine getirilmesi amacını taşır ve mülkiyet hakkını ya da tazminatın kime ödeneceğini hiçbir şekilde değiştirmez.
Kiracılar tarafından düzenlenen DASK poliçeleri, yalnızca konutun fiziksel yapısını güvence altına alır. Ev içindeki eşyalar, elektronik aletler veya kişisel eşyalar bu kapsamın dışındadır. Poliçe; depremin yanı sıra deprem kaynaklı yangın, infilak, tsunami ve yer kaymasının bina üzerinde oluşturacağı maddi hasarları teminat altına alır. Bu yönüyle kiracının oturduğu yapı için güvenlik sağlaması mümkün olsa da kiracının kişisel eşyalarını koruyan bir teminat sunmaz. Bu tür eşyalar için ek olarak konut sigortası yaptırılması gerekir.
Her ne kadar DASK ev sahibinin yasal yükümlülüğü olsa da bazı durumlarda kiracılar poliçeyi kendi inisiyatifleriyle yaptırabilir. Özellikle elektrik, su veya doğal gaz aboneliklerinin açılması sırasında sistem tarafından güncel DASK poliçesi sorgulandığı için kiracılar, eve taşınma sürecini hızlandırmak amacıyla poliçeyi kendileri düzenletebilir. Bu durumda poliçede “sigorta ettiren” olarak kiracının bilgileri yer alırken, “sigortalı” ve “hak sahibi” olarak ev sahibinin bilgileri bulunur.
Kiracı DASK Yaptırmak Zorunda Mı?
Kiracıların DASK yaptırma gibi bir yasal zorunluluğu yoktur. Zorunlu Deprem Sigortası’nın sorumluluğu tamamen konutun gerçek sahibine aittir. Çünkü DASK, kişiye değil yapıya ait bir sigortadır. Bu nedenle ev satılsa bile poliçe süresi dolana kadar geçerliliğini korur ve bina üzerinde devam eder. Aynı şekilde kiracı poliçeyi düzenlemiş olsa bile, sigortadan faydalanan taraf yine tapuda malik olarak görünen ev sahibi olur. Kiracı poliçeyi yeni taşındığı eve taşıyamaz ya da sigorta tazminatını talep edemez.
Her ne kadar hukuki yükümlülük ev sahibine ait olsa da uygulamada bazı durumlar kiracıların DASK yaptırmasını veya prim ödemesini gündeme getirebilir. Örneğin bazı ev sahipleri poliçeyi yenilemeyi ihmal edebilir ya da bu sorumluluğu kiracıya devretmek isteyebilir. Ev sahibi konutu fiilen kullanmadığından, kiracının DASK primini ödemesini talep edebilir. Böyle durumlarda taraflar kendi aralarında anlaşarak, prim bedelinin kiradan düşülmesi gibi yöntemlerle çözüm üretebilir; ancak bu tamamen karşılıklı mutabakata bağlı bir durumdur.
Ayrıca bazı kira sözleşmelerine “DASK kiracı tarafından yaptırılacaktır” şeklinde özel hükümler eklenebilir. Böyle bir madde varsa, kiracının poliçeyi düzenlemesi beklenebilir. Bunun dışında kiracılar, abonelik işlemlerinin aksaması nedeniyle de DASK yaptırmak zorunda kalabilir. Çünkü elektrik, su veya doğal gaz abonelikleri açılırken sistem otomatik olarak DASK poliçesini sorgular; poliçe yoksa abonelik başlatılamaz. Ev sahibi poliçeyi yenilemediyse, kiracı süreci hızlandırmak için sigortayı kendi adına ancak ev sahibi adına düzenlenmek üzere yaptırabilir.
DASK Yaptırmadan Ev Kiralanabilir Mi?
Teknik olarak kiracı ve ev sahibi kendi aralarında bir kira sözleşmesi yaparak evi sigortasız şekilde kiralayabilir. Ancak pratikte DASK yaptırılmadan bir konutun kiralanması oldukça güçtür. Bunun temel nedeni, Zorunlu Deprem Sigortası’nın Türkiye’de yasal olarak zorunlu olması ve özellikle konutla ilgili resmi işlemler sırasında sistem tarafından otomatik olarak sorgulanmasıdır.
Uygulamada abonelikleri halihazırda açık olan, devri yapılmayacak veya yeni bir resmi işlem gerektirmeyen konutlar DASK olmadan kiralanabiliyor gibi görünse de bu oldukça istisnai bir durumdur. Çünkü kiracılar çoğu zaman yeni taşındıkları evde elektrik, su ve doğal gaz aboneliklerini kendi üzerlerine almak isterler. İşte bu noktada DASK poliçesi zorunlu hale gelir.
Elektrik, su ve doğal gaz dağıtım şirketleri abonelik açılışlarında ilk olarak konutun deprem sigortasını sorgular. Sistem üzerinde aktif bir DASK poliçesi yoksa işlem devam ettirilmez. Kiracı ya da ev sahibi önce poliçeyi yenilemek zorundadır. Bu nedenle DASK bulunmayan bir evde yeni abonelik başlatmak mümkün değildir. Sigortanın yenilenmesi için ev sahibi talepte bulunabileceği gibi, taraflar anlaşarak primin kiradan düşülmesi yöntemiyle poliçeyi kiracının düzenlemesi de tercih edilebilir.
Sonuç olarak, her ne kadar kağıt üzerinde sigortasız kiralama mümkün olsa da; elektrik, su veya doğal gaz abonelikleri başta olmak üzere, birçok resmi işlem için aktif bir DASK poliçesi şarttır. Bu nedenle ev kiralamayı planlayan kiracıların, taşınma sürecinde herhangi bir sorun yaşamamak için konutun deprem sigortasının güncel olup olmadığını mutlaka kontrol etmesi gerekir.
Kiracının DASK Yaptırabilmesi İçin Gerekli Evraklar Nelerdir?
Kiracıların DASK yaptırabilmek için tamamlaması gereken belgeler aşağıdaki gibidir:
-
Konutun tapu bilgileri
-
Bina inşaat yılı
-
Bina hasar durumu
-
Bina toplam kat sayısı
-
Bina yapı tarzı
-
UAVT kodu
Poliçe düzenlenirken sigortalı ve hak sahibi olarak “ev sahibi”, sigorta ettiren olarak “kiracı” bilgileri girilir.
DASK’ı Kim Öder?
Zorunlu Deprem Sigortası’nın (DASK) prim ödeme sorumluluğu, yasal olarak konutun sahibine aittir. Çünkü DASK, binanın veya konutun mülkiyetine bağlı olarak düzenlenen bir sigorta türüdür ve deprem nedeniyle oluşan hasarların tazminatı her durumda tapuda malik olarak görünen kişiye, yani ev sahibine ödenir. Bu nedenle mevzuat açısından değerlendirdiğimizde, DASK primini ödemesi gereken taraf ev sahibidir.
Ancak pratikte bu durum her zaman katı bir şekilde uygulanmayabilir. Kiracı ile ev sahibi arasında yapılan kira sözleşmelerinde DASK priminin kimin tarafından ödeneceği konusunda farklı düzenlemeler yer alabilir. Bazı ev sahipleri, sigortayı yenileme sorumluluğunu kiracıya devretmek isteyebilir veya taraflar karşılıklı anlaşarak prim bedelinin kiradan düşülmesi gibi yöntemler belirleyebilir. Bu durumda, sigorta bedelini kiracının ödemesi yasal açıdan mümkün olmakla birlikte, bu yalnızca sözleşme çerçevesinde geçerlilik kazanır.
Kiracı açısından önemli nokta şudur: Prim ödemesini kim yaparsa yapsın, poliçeden doğan haklar yalnızca ev sahibine aittir. Yani kiracı DASK poliçesini düzenleten veya primini ödeyen taraf olsa bile, deprem sonrası oluşan maddi hasar tazminatından faydalanamaz. Kiracının rolü sadece “sigorta ettiren” olarak sınırlıdır; poliçe hak sahipliği hiçbir şekilde kiracıya geçmez.
Kiracılar kendi adlarına DASK yaptırabilir ve bu uygulamada oldukça yaygındır. Fakat zorunlu olan taraf her zaman ev sahibidir. Deprem sigortası, konutun malikinin sorumluluğunda olduğu için tazminat hakkı da ev sahibine aittir. Ancak abonelik işlemleri veya ev sahibinin poliçe yenilememesi gibi sebeplerle kiracı poliçeyi kendi adına düzenletebilir.
Deprem riskinin yüksek olduğu Türkiye’de DASK hem konutların güvence altına alınması hem de olası bir afet sonrasında maddi kayıpların hızlı şekilde karşılanabilmesi için büyük önem taşır. Doğru ve güncel bir DASK poliçesine sahip olmak hem ev sahipleri hem de kiracılar için sürecin sorunsuz ilerlemesini sağlar.
Eviniz için en uygun DASK poliçesine erişmek için sigortaladim.com üzerinden hızlı, güvenilir ve ücretsiz bir şekilde teklif alabilirsiniz. Siz de hemen sigortaladim.com’dan DASK sigortası teklifi alın, tüm teklifleri tek ekrandan karşılaştırarak ihtiyacınıza en uygun poliçeyi satın alın!