57/1-a Kusur Oranı Nedir? Kavşak Geçiş Hakkı Kusuru

Trafik kazalarında kusur oranının belirlenmesi hem araç hasarının karşılanması hem de sigorta şirketlerinin tazminat sürecinin doğru şekilde yürütülmesi açısından büyük önem taşır. Özellikle kavşaklarda meydana gelen kazalarda karşılaşılan 57/1-a kusur maddesi, sürücülerin kavşağa yaklaşırken yeterince dikkatli olmaması, gerekli şekilde yavaşlamaması veya geçiş hakkı bulunan araca öncelik vermemesiyle ilgilidir. 

Peki 57/1-a kusuru tam olarak ne anlama gelir, hangi durumlarda uygulanır ve sigorta açısından ne gibi sonuçlar doğurur? 57/1-a kusur oranı ile ilgili bilmeniz gereken tüm detaylara yazımızın devamından ulaşabilirsiniz.

57/1-a Kusur Oranı Nedir?

57/1-a, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 57. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendidir. Bu düzenleme, kavşaklara yaklaşan sürücülerin uyması gereken temel trafik kurallarını belirler. Buna göre sürücüler; kavşaktaki trafik koşullarına uygun şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak ve geçiş hakkına sahip araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadır.

Başka bir ifadeyle 57/1-a, kavşakta geçiş hakkı bulunan araca yol vermeme veya kavşağa gerekli dikkat ve hız kontrolü olmadan girme nedeniyle oluşan kusuru ifade eder.

Örneğin tali yoldan ana yola çıkan bir araç, ana yolda seyreden ve geçiş hakkına sahip araca yol vermeden kavşağa girerse ve bu nedenle kaza meydana gelirse, olayın özelliklerine göre 57/1-a kapsamında değerlendirme yapılabilir.

Burada önemli bir ayrıntı bulunur: 57/1-a yalnızca “yol vermeme” şeklinde değerlendirilmemelidir. Kavşağa yaklaşırken yavaşlamamak ve yeterli dikkati göstermemek de maddenin kapsamındadır. Dolayısıyla kazanın meydana geliş şekli, yolun yapısı, trafik işaretleri, araçların konumu ve diğer deliller kusur değerlendirmesinde önem taşır.

57/1-a Kusur Oranı Yüzde Kaçtır?

57/1-a için her kazada otomatik olarak tek bir kusur yüzdesi uygulanmaz. Kusur oranı, kazaya karışan diğer sürücünün ihlali ve kazanın oluş şekli dikkate alınarak belirlenir.

Uygulamada 57/1-a kapsamında yapılan değerlendirmelerde %50, %75 veya %100 gibi farklı kusur oranlarıyla karşılaşılabilir. Örneğin, karşı tarafın da asli nitelikte bir trafik kuralı ihlali bulunuyorsa kusur dağılımı farklı şekilde belirlenebilir. Diğer tarafın herhangi bir trafik kuralı ihlali bulunmadığı durumlarda ise 57/1-a ihlalinde bulunan sürücünün kusuru %100’e kadar çıkabilir.

Bununla birlikte önemli bir ayrım yapmak gerekir. Sigorta şirketlerinin maddi hasarlı kazalarda kullandığı sistemde kusur değerlendirmeleri %0, %50 ve %100 oranları üzerinden sonuçlandırılmaktadır. Taraf sigorta şirketleri aynı kusur oranında mutabık kalırsa dosya sonuçlanır; farklı değerlendirmeler olması durumunda dosya Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu’na gönderilebilir.

Bu nedenle “57/1-a her zaman %75 kusur demektir” şeklinde genel bir kabul yapmak doğru değildir. Kusur oranı, somut kazanın koşullarına göre belirlenir.

Sürücülerin birbirlerine karşı ihlal yapması sonucu trafik kazası meydana geldiyse kusur oranları aşağıdaki gibi olur: 

57/1-a Asli Kusur Mu, Tali Kusur Mu?

57/1-a, kusur değerlendirmesinde asli kusur kapsamında değerlendirilen maddeler arasında yer alır. Bunun temel nedeni, kavşakta geçiş hakkına ilişkin kurallara uyulmamasının kazanın meydana gelmesinde doğrudan etkili olabilmesidir.

Ancak bir trafik kazasında bir sürücünün 57/1-a kapsamında değerlendirilmesi, karşı tarafın kazada hiçbir sorumluluğunun bulunamayacağı anlamına gelmez. Örneğin diğer sürücünün de hız, şerit değiştirme veya başka bir trafik kuralı bakımından ihlali varsa, kazanın oluşumundaki tüm koşullar birlikte değerlendirilir.

Bu noktada asli kusur ile kusur oranı kavramlarını birbirinden ayırmak gerekir. Asli kusur, ihlalin hukuki ve teknik niteliğini ifade ederken kusur oranı, kazadaki sorumluluğun taraflar arasında hangi oranda dağıtıldığını gösterir. Dolayısıyla “asli kusur” ifadesi tek başına her olayda %100 kusur anlamına gelmez.

57/1-a Kusuruna Hangi Durumlarda Karar Verilir?

57/1-a değerlendirmesi özellikle kavşaklarda geçiş hakkına ilişkin kuralların ihlal edildiği kazalarda gündeme gelir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 57. maddesinde, kavşaklarda hangi araçların öncelikli olduğu ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Örneğin trafik işareti veya ışıklı trafik cihazı bulunmayan kavşaklarda tali yoldan ana yola çıkan sürücülerin ana yoldan gelen araçlara, dönel kavşağa gelen sürücülerin ise kavşak içerisindeki araçlara geçiş hakkı vermesi gerekir.

57/1-a kapsamında değerlendirilebilecek başlıca durumlar şunlardır:

• Kavşağa yaklaşırken trafik koşullarına uygun şekilde yavaşlamamak,

• Kavşakta yeterli dikkati göstermemek,

• Geçiş hakkına sahip araca öncelik vermemek,

• Kavşağa kontrolsüz şekilde girerek geçiş hakkını ihlal etmek,

• Kavşaktaki trafik düzenini ve geçiş önceliğini dikkate almamak.

Ancak her kavşak kazasının otomatik olarak 57/1-a kapsamında değerlendirileceği düşünülmemelidir. Trafik ışıkları, yol işaretleri, “DUR” veya “YOL VER” levhaları, ana ve tali yol durumu, araçların kavşaktaki konumları ve kazanın oluş biçimi birlikte değerlendirilir.

Bu nedenle kaza sonrasında fotoğraflar, kamera kayıtları, kaza tespit tutanağı, tanık bilgileri ve diğer mevcut delillerin doğru şekilde muhafaza edilmesi kusur değerlendirmesi açısından önemlidir.

57/1-a Kusurunun Sigorta Süreçlerine Etkisi

57/1-a kapsamında kusurlu bulunmak, trafik kazasının sigorta sürecini doğrudan etkileyebilir. Özellikle zorunlu trafik sigortası, karşı tarafın üçüncü kişilere verdiği maddi ve bedeni zararların poliçe kapsamında karşılanmasını amaçlar. Kusur oranı ise sigorta şirketlerinin hangi tarafın ne ölçüde sorumlu olduğunu belirlemesinde önemli bir unsurdur.

Örneğin bir kazada sürücünün %100 kusurlu olduğu belirlenirse, karşı tarafın poliçe kapsamındaki zararlarının karşılanması açısından sorumluluk doğabilir. Kusurun taraflar arasında paylaşılması halinde ise tazminat değerlendirmesi de bu kusur dağılımı dikkate alınarak yapılır.

Kasko sigortası açısından ise durum farklıdır. Kasko, sigortalı aracın uğradığı zararları poliçede belirtilen teminatlar ve şartlar çerçevesinde karşılar. Bu nedenle kazada kusurlu olan sürücünün de kasko poliçesi varsa, kendi aracındaki hasar bakımından poliçe kapsamındaki hakları ayrıca değerlendirilebilir.

Dolayısıyla 57/1-a kusuru, yalnızca trafik kazasına ilişkin bir tespit değildir; hasar ödemesi, tazminat değerlendirmesi ve sigorta şirketlerinin rücu süreçleri açısından da önem taşıyabilir.

57/1-a Kusuruna İtiraz Edilebilir Mi?

Kazada 57/1-a kapsamında verilen kusur değerlendirmesinin hatalı olduğunu düşünen sigortalılar, belirli koşullar altında itiraz edebilir.

Maddi hasarlı trafik kazalarında kusur oranları sigorta şirketlerinin değerlendirmesi sonucunda belirlenir. Sigorta şirketleri arasında mutabakat sağlanması halinde, sigortalı kendisine kusur oranının bildirildiği tarihten itibaren 5 iş günü içerisinde, değerlendirmeye etki edebilecek ilave bilgi ve belgeleri sunarak kusur oranının yeniden değerlendirilmesini isteyebilir.

İtiraz sırasında kazanın oluş şeklini destekleyen kamera kayıtları, kaza fotoğrafları, tanık bilgileri, trafik işaretlerini gösteren görüntüler ve diğer belgeler önemli olabilir. Sigorta şirketlerinin yeniden değerlendirmesi sonucunda uyuşmazlık devam ederse, Sigorta Tahkim Komisyonu veya özel hukuk yollarına başvurulması mümkün olabilir.

Bu nedenle kusur oranını gördüğünüzde yalnızca yüzdeye bakmak yerine, kararın hangi deliller ve hangi trafik kuralı üzerinden verildiğini incelemek gerekir. Özellikle kavşak kazalarında yolun ana veya tali yol niteliği, trafik işaretleri ve araçların kaza anındaki konumu değerlendirmeyi değiştirebilir.

Trafikte kavşaklara yaklaşırken hızınızı yol ve trafik koşullarına göre azaltmak, geçiş önceliğine dikkat etmek ve trafik işaretlerine uymak hem kazaların önlenmesine hem de olası bir kazada kusur riskinin azaltılmasına yardımcı olur.

Aracınız için zorunlu trafik sigortası veya kasko yaptırmadan önce farklı şirketlerin sunduğu teminatları ve fiyatları karşılaştırmak da doğru poliçeyi seçmenizi kolaylaştırır. Sigortaladim.com üzerinden kasko ve trafik sigortası tekliflerini karşılaştırarak aracınız için ihtiyaçlarınıza uygun seçenekleri değerlendirebilirsiniz.